ОХИНОО ХҮРГЭНД ГАРГАСНААС ХОЙШ ГУРВАН САРЫН ДАРАА ГЭРТ НЬ ОЧТОЛ ХҮРГЭН МИНЬ “ТАНАЙ ОХИН ЭНД АМЬДАРДАГГҮЙ” ГЭВ… ХАРИН ХАДАМ ЭЭЖИЙНХ НЬ ХАРЦНААС БИ НЭГ Л АЙМШИГТАЙ ЗҮЙЛ МЭДЭРСЭН ЮМ…

Хүргэн минь хаалгаа нээчихээд намайг танихгүй хүн шиг харж зогсов. Би замдаа авчирсан боорцогтой уутаа өргөөд “За, хүүхдүүд минь сайн уу, Мөнхнаран хаана байна?” гэтэл түүний царай хачин болж хувирлаа. Тэгснээ “Эгч ээ, та айл андуурсан юм биш үү, манайд тийм хүн байхгүй” гэж хэлэв. Би эхэндээ тоглож байна гэж бодсон ч түүний ард зогсож байсан хадам ээж нь намайг хармагцаа нүүрээ буруулсан юм.

“Ганзориг оо, чи юу яриад байгаа юм бэ, би Сосорбурам байна шүү дээ” гэхэд хүргэн минь хаалганы бариулаас тавьсангүй. “Таныг таньж байна, гэхдээ Мөнхнаран энд байхгүй, ерөөсөө манайд амьдардаггүй” гэж арай чанга дуугаар хэллээ. Би түүний мөрний цаагуур шагайхад гурван сарын өмнө охиндоо авч өгсөн бор хээтэй хөшиг цонхон дээр нь хэвээрээ байв. Харин үүдний тавиур дээр байдаг байсан охины минь жижигхэн улаан гутал алга болжээ.

Тэр өдөр 1998 оны наймдугаар сарын 19 байлаа. Охиноо эргэх гэж би аймгийн төвөөс өглөө эрт автобусанд суугаад ирсэн юм. Гурван сар болоход ганц ч удаа гэртээ ирээгүй охиндоо жаахан гомдож явсан ч залуу хүмүүс ажил төрөлтэй биз гэж өөрийгөө тайвшруулдаг байв. Гэтэл үүдэн дээр нь зогсож байхдаа би охиндоо гомдох биш, охиноо амьд мэнд байгаа болов уу гэж айж эхэлсэн юм.

“Тэгвэл Мөнхнаран хаана байгаа юм, чи надад шууд хэл” гэхэд Ганзоригийн ард байсан Дэлгэрсүрэн гуай нэг алхам урагшлав. “Сосорбурам аа, чи одоо явж үз, дараа ирж ярья” гэж тэр эмэгтэй бараг шивнэх шахам хэллээ. Би “Охин минь яасан юм бэ?” гэж асуухад тэр миний нүд рүү эгцэлж харж чадсангүй. Харин Ганзориг “Ээж ээ, та дотогшоо ор” гээд хаалгыг миний нүүрэн дээр хаачихсан юм.

Би тэр хаалганы өмнө хэр удаан зогссоноо мэдэхгүй. Хажуу айлын хаалга онгойж, жаран гаруй насны нэг эмэгтэй хувинтай ус барьсаар гарч ирэхэд л ухаан орсон мэт болов. Би түүнээс “Энэ айлд Мөнхнаран гэдэг охин амьдардаг байсан даа?” гэж асуухад эмэгтэй цочсон янзтай над руу харав. “Би сайн мэдэхгүй ээ, хүүхээ” гэж хэлээд тэр шатаар яаран буулаа.

Гэвч би тэр эмэгтэйг таньж байв. Охины минь хуримын өдөр манай ширээнд сууж, “Хөөрхөн бэртэй болж дээ” хэмээн инээж байсан Цэрэндулам гэдэг хөрш нь мөн байлаа. Гурван сарын өмнө миний охиныг таньж байсан хүмүүс өнөөдөр яагаад бүгдээрээ танихгүй болсон юм бол гэж бодоход нуруугаар хүйт дааж эхэлсэн. Би охиноо тэр байранд амьд байсан гэдгийг батлах ганц ч хүнгүй үлдсэн мэт санагдсан юм.

Манай Мөнхнаран багаасаа дуу цөөтэй, хүний өөдөөс сөргөөд байдаггүй хүүхэд байлаа. Аав нь түүнийг арван хоёртой байхад нас барснаас хойш бид хоёр нэг нэгнээсээ бараг салж үзээгүй. Би оёдол хийж, хааяа айлуудын хувцас засаж олсон мөнгөөрөө охиноо сургуулиа төгсгөж, ажилтай болгосон юм. Тийм болохоор охин минь хүнтэй сууж, өөрийн гэсэн амьдралтай болохыг хараад би өөрийгөө хамгийн азтай ээж гэж бодож байжээ.

Ганзоригтой танилцахад нь би нэг их дургүйцээгүй. Надаас долоон насаар ах хүргэн болох хүн маань яриа хөөрөө сайтай, ажилсаг, хүний гарын ая хардаггүй эр шиг харагдсан. Аймгийн төвд ачаа тээврийн ажил хийдэг, хот руу бараа зөөдөг, ээжтэйгээ хамт амьдардаг гэж танилцуулсан юм. Охин минь ч “Ээж ээ, Ганаа намайг их хайрладаг” гэж хэлэхдээ нүүр дүүрэн инээдэг байв.

1998 оны тавдугаар сарын 16-нд бид хоёр хүүхдийнхээ хуримыг хийсэн. Том найр биш ч хамаатан садан, найз нөхөд нийлсэн дөчөөд хүнтэй сайхан хурим болж өнгөрсөн юм. Дэлгэрсүрэн гуай тэр өдөр миний гарыг атгаад “Охиныг чинь өөрийн хүүхэд шиг харж хандана аа” гэж хэлж билээ. Харин өнөөдөр тэр үгийг нь санахад миний дотор нэг л эвгүй оргиж байв.

Хуримын дараах эхний сар охин минь хааяа утсаар ярьдаг байлаа. Манайх гэртээ утасгүй болохоор би ажлын газрынхаа утсаар яриулж, заримдаа охин маань өөрөө залгана. Эхэндээ шинэ гэр, шинэ ажил, нөхрийнхөө тухай баяртай ярьдаг байсан ч зургадугаар сарын сүүлчээс яриа нь богиноссон юм. “Ээж ээ, дараа ярья, Ганаа ирчихлээ” гэж хэлээд утсаа тавих нь олширчээ.

Долдугаар сарын эхээр охин минь гэнэт гэртээ ирсэн. Тэр өдөр би оёдлын машинаа янзалж суутал үүдэнд чимээгүй зогсож байсан охиноо хараад бөөн баяр болсон юм. Гэтэл цай аягалж өгөхөд нь ханцуй…