ШӨНӨ ДУНД БААВГАЙ МАНАЙ ХААЛГЫГ МААЖИЖ ЭХЭЛЛЭЭ...ГЭТЭЛ ААВ “ХААЛГАА БИТГИЙ ОНГОЙЛГО, ТЭР ГАНЦААРАА ИРЭЭГҮЙ” ГЭЖ ШИВНЭВ...

Манай аавын үхтлээ айсан тэр шөнөөс хойш хорин найман жил өнгөрчээ. Гэхдээ би өнөөдрийг хүртэл модон хаалга маажих чимээг мартдаггүй. Тэр шөнө манай хашаанд баавгай орж ирсэн нь үнэн, харин аавын айсан шалтгаан бидний бодсоноос огт өөр байсныг би олон жилийн дараа мэдсэн юм. Хамгийн аймшигтай нь аав тэр амьтныг манай гэрт ирнэ гэдгийг урьдчилан мэдэж байжээ.
1998 оны аравдугаар сарын сүүлчээр манайх Хөвсгөлийн нэгэн сумын төвөөс арваад километрийн зайтай, ойн захад амьдардаг байлаа. Би тэр үед хорин гурван настай, цэргээс халагдаж ирээд аав ээждээ тусалж байсан юм. Аав Жамбалдорж тавин хоёр, ээж Хандсүрэн дөчин долоо, бага дүү Долгормаа арван гурван настай байв. Манайх хоёр өрөө жижиг модон байшинтай, хашааны ард нь түлээний саравч, түүнээс цааш намхан жалга үргэлжилдэг байсан.
Аав залуугаасаа мод бэлтгэл, ойн ажил хийсэн болохоор тэр хавийн уул, жалгыг андахгүй. Хаана баавгай ичээлдэг, ямар газраар зэрлэг амьтан явдгийг хүртэл мэддэг хүн байлаа. Тийм болохоор тэр намар ойр хавийн айлууд баавгай үзэгдсэн тухай ярихад бид нэг их айгаагүй. Харин аав нэг өдөр ойгоос буцаж ирснээсээ хойш шөнө бүр хаалганы түгжээг шалгадаг болсон юм.
Тэр өдөр аав үдээс хойш ганцаараа ой руу явсан. Хуурай мод үзнэ гээд сүх, олс, хуучин шуудай аваад гарсныг би сайн санаж байна. Орой бүрэнхий болоход буцаж ирэхдээ нэг ч мод авчраагүй, харин өмднийх нь шуумаг урагдаж, ханцуйд нь хатсан цус шиг бор толбо тогтсон байлаа. Ээж юу болсныг асуухад “Бутанд тээглэчихлээ” гэж хэлээд шууд амбаар руу орсон.
Би аавын гутлыг үүдэнд тавихдаа уланд нь наалдсан өтгөн хар хүрэн үсийг анзаарсан. Малын үснээс бүдүүн, үзүүр хэсгээрээ цайвардуу тэр үсийг хараад юуных болохыг асуулаа. Аав миний гараас гутлаа шүүрч аваад “Чи наадхаа орхи” гэж уурласан. Урьд нь надтай бараг дуугаа өндөрсгөж үзээгүй хүн тэгэхэд би гайхсан ч дахиж юм асуугаагүй.
Тэр орой хөрш Гончигжав өвгөн манайд ирсэн юм. Жаран найман настай тэр өвгөн ганцаараа амьдардаг, залуудаа олон жил ан хийсэн хүн байлаа. Аав түүнийг гэрт оруулалгүй үүдний амбаарт дагуулж ороод нэлээд удаан ярьсан. Өвгөн буцахдаа ээжид “Өнөө шөнө нохойгоо сайн уяарай, хашаанаасаа хүн битгий гарга” гэж хэлсэн.
Ээж учрыг нь асуухад өвгөн аав руу нэг хараад дуугүй болов. Аав ч түүний өмнөөс “Ойд баавгай үзэгдсэн гэнэ” гэж тайлбарласан. Гончигжав өвгөн хаалгаар гарахынхаа өмнө “Жамбал аа, Самданд хэлэхгүй бол оройтно шүү” гэж аяархан хэлснийг би сонссон. Аав хариу хэлэлгүй түүнийг хашааны хаалга хүртэл гаргаж өгсөн юм.
Тэр шөнө арван нэгэн цаг өнгөрч байхад манай хоёр нохой зэрэг хуцаж эхэллээ. Эхлээд ойн зүг рүү хуцаж байснаа хашааны хаалга руу давхиж, гинжээ тас татан архирав. Би орноосоо босоод цонх руу очих гэтэл аав аль хэдийн сэрчихсэн, гутлаа өмсөж байлаа. Тэр намайг хараад “Хөшиг битгий сөх” гэж хэлсэн.
Гадаа нэг нохой нь гэнэт гасаллаа. Дараа нь хашааны банз хүчтэй цохигдож, хүнд юм газар унах чимээ гарсан. Ээж дүүг сэрээж, бид гал тогооны хэсэгт цуглав. Аав шүүгээнээс хуучин буугаа гаргаж ирээд сум хийж эхэлсэн юм.
Тэгтэл хаалганы цаанаас х…