Түүх
Монголчууд лалын хамгийн том эзэнт гүрний нийслэлийг эзэлсэн нь
2026.09.18
27 үзэлт
1219 онд Чингис хаан Монголын эзэнт гүрний түүхэн дэх хамгийн том аян дайнуудын нэгийг эхлүүлжээ. Түүний бай болсон улс нь тухайн үеийн Исламын ертөнцийн хамгийн хүчирхэг гүрнүүдийн нэг болох Хорезмын эзэнт гүрэн байв.
Энэ улс Төв Азиас эхлээд өнөөгийн Иран, Афганистан хүртэл өргөжин тэлж, сая сая хүн амтай, худалдаа арилжааны томоохон төвүүдийг захирч байсан юм. Түүний нийслэл нь Самарканд хот байлаа.
Анхандаа Чингис хаан Хорезмтой дайтахыг хүсээгүй гэдэг. Тэрээр худалдааны харилцаа тогтоох зорилгоор элч, худалдаачдаа илгээсэн боловч Отрар хотын захирагч монгол худалдаачдыг тагнуул хэмээн буруутгаж, баривчлан хөнөөжээ.
Үүний дараа Чингис хаан асуудлыг эвээр шийдэхээр дахин элч илгээсэн ч Хорезмын шах Мухаммед элч нарыг доромжилж, заримыг нь цаазалсан байна. Ингэснээр Монголын эзэнт гүрэн асар том өшөө авалтын дайнаа эхлүүлжээ.
1219 оны сүүлээр монгол цэргүүд Сырдарья мөрнийг гатлан Хорезмын нутагт довтолсон байна. Отрар, Бухар зэрэг томоохон хотууд дараалан унаж, Хорезмын хамгаалалтын шугам задран бутарчээ.
Чингис хаан дайснаа төөрөгдүүлэхийн тулд цэргээ хэд хэдэн чиглэлд хуваан хөдөлгөж, гэнэтийн маневр ашигласан нь Хорезмын удирдагчдыг ихэд сандаргасан юм.
1220 оны хавар Монголын их цэрэг Самаркандын хэрэм дор хүрч ирэв. Самарканд бол зөвхөн нийслэл төдийгүй Исламын ертөнцийн хамгийн баян, хамгийн нэр хүндтэй хотуудын нэг байлаа.
Хотын хамгаалалтад олон арван мянган цэрэг, бүр дайны заанууд хүртэл байсан гэж сурвалжуудад тэмдэглэгдсэн байдаг. Хорезмын шах Самаркандын хэрэм Монголчуудыг тогтоон барина гэж найдаж байжээ.
Гэвч Чингис хаан хотыг бүрэн бүсэлж, тусламж ирэх бүх замыг хаасан байна. Монголчуудын довтолгоо, хуурмаг ажиллагаа, сэтгэл зүйн дарамт Самаркандын хамгаалагчдыг мохоож эхэлжээ. Хотын гарнизон хэд хэдэн удаа сөрөг довтолгоо хийсэн ч амжилт олоогүй бөгөөд Монголын морин цэрэг тэднийг талд гарган устгасан байна. Эцэст нь хотын олон иргэн болон шашны удирдагчид бууж өгөхийг зөвшөөрчээ.
Самарканд унаснаар Хорезмын эзэнт г…
Энэ улс Төв Азиас эхлээд өнөөгийн Иран, Афганистан хүртэл өргөжин тэлж, сая сая хүн амтай, худалдаа арилжааны томоохон төвүүдийг захирч байсан юм. Түүний нийслэл нь Самарканд хот байлаа.
Анхандаа Чингис хаан Хорезмтой дайтахыг хүсээгүй гэдэг. Тэрээр худалдааны харилцаа тогтоох зорилгоор элч, худалдаачдаа илгээсэн боловч Отрар хотын захирагч монгол худалдаачдыг тагнуул хэмээн буруутгаж, баривчлан хөнөөжээ.
Үүний дараа Чингис хаан асуудлыг эвээр шийдэхээр дахин элч илгээсэн ч Хорезмын шах Мухаммед элч нарыг доромжилж, заримыг нь цаазалсан байна. Ингэснээр Монголын эзэнт гүрэн асар том өшөө авалтын дайнаа эхлүүлжээ.
1219 оны сүүлээр монгол цэргүүд Сырдарья мөрнийг гатлан Хорезмын нутагт довтолсон байна. Отрар, Бухар зэрэг томоохон хотууд дараалан унаж, Хорезмын хамгаалалтын шугам задран бутарчээ.
Чингис хаан дайснаа төөрөгдүүлэхийн тулд цэргээ хэд хэдэн чиглэлд хуваан хөдөлгөж, гэнэтийн маневр ашигласан нь Хорезмын удирдагчдыг ихэд сандаргасан юм.
1220 оны хавар Монголын их цэрэг Самаркандын хэрэм дор хүрч ирэв. Самарканд бол зөвхөн нийслэл төдийгүй Исламын ертөнцийн хамгийн баян, хамгийн нэр хүндтэй хотуудын нэг байлаа.
Хотын хамгаалалтад олон арван мянган цэрэг, бүр дайны заанууд хүртэл байсан гэж сурвалжуудад тэмдэглэгдсэн байдаг. Хорезмын шах Самаркандын хэрэм Монголчуудыг тогтоон барина гэж найдаж байжээ.
Гэвч Чингис хаан хотыг бүрэн бүсэлж, тусламж ирэх бүх замыг хаасан байна. Монголчуудын довтолгоо, хуурмаг ажиллагаа, сэтгэл зүйн дарамт Самаркандын хамгаалагчдыг мохоож эхэлжээ. Хотын гарнизон хэд хэдэн удаа сөрөг довтолгоо хийсэн ч амжилт олоогүй бөгөөд Монголын морин цэрэг тэднийг талд гарган устгасан байна. Эцэст нь хотын олон иргэн болон шашны удирдагчид бууж өгөхийг зөвшөөрчээ.
Самарканд унаснаар Хорезмын эзэнт г…
