Түүх
Монголчуудын дээд өвөг Хүннүчүүд Хан улсын их цэргийг буулган авсан Пинчен дэх тулалдаан
2026.09.15
20 үзэлт
МЭӨ 200 он. Өргөн уудам тал нутагт хүчирхэг Хүннү гүрэн мандаж байлаа. Харин өмнө зүгт дөнгөж нэгдэн байгуулагдсан Хан улс умардын нүүдэлчдийн сүр хүчнээс эмээж эхэлсэн үе байв. Энэ бол Монголчуудын дээд өвөг хэмээн үздэг Хүннүчүүд Хятадын эзэн хааныг өөрийн биеэр бүслэн авч, буулгаж чадсан түүхэн үйл явдлын эхлэл юм.
Хүннүгийн их шаньюй Мөдө хэдхэн жилийн өмнө тал нутгийн овог аймгуудыг нэгтгэн, Дунху болон бусад дайснуудаа бут цохиж, асар том эзэнт гүрнийг байгуулжээ. Түүний морин цэрэг хурдан шаламгай, сахилга баттай бөгөөд гэнэтийн довтолгоогоороо алдартай байсан юм.
Нөгөө талд Хан улсын анхны эзэн хаан Лю Бан буюу Гао-зу Хятадыг нэгтгэж чадсан ч умард хилийн аюул заналыг арилгахыг хүсэж байв. Тиймээс тэрээр асар том цэрэг хөдөлгөн Хүннүгийн эсрэг аян дайн эхлүүлжээ.
Эзэн хаан өөрөө армийнхаа тэргүүнд явж байлаа. Түүний зорилго бол Хүннүг нэг мөр дарах байсан юм. Хан улсын цэрэг тооны хувьд давамгай байсан ч тэд тал нутгийн дайны арга барилыг сайн мэддэггүй байв.
Мөдө шаньюй дайснаа шууд тулалдаанд угтан авахыг хүссэнгүй. Харин Хүннүгийн уламжлалт арга болох хуурч татах тактикийг ашиглахаар шийджээ. Тэрээр цэргүүддээ ухарч байгаа мэт дүр үзүүлэхийг тушаав.
Хан улсын арми ялалт ойрхон байна гэж бодон улам хойш давшсаар байлаа. Тэд Хүннүчүүдийг шахаж байна гэж итгэж байсан ч үнэндээ Мөдө шаньюйн тавьсан урхинд орж байв.
Удалгүй Лю Бан үндсэн хүчнээсээ тасарч, цөөн хамгаалагчтайгаар Пинчэн хотын ойролцоох Байдэн ууланд хүрч иржээ. Энэ мөчийг Мөдө шаньюй хүлээж байсан юм.
Гэнэт дөрвөн зүгээс Хүннүгийн морин цэрэг гарч ирэв.
Тоос шороо тэнгэрт бужигнаж, мянга мянган морьт дайчид уулын орой болон хөндийгөөр давхин ирж байлаа. Хүннүчүүд Хан улсын эзэн хааныг бүх талаас нь бүслэн авчээ.
Лю Бан анх удаа нөхцөл байдлын ноцтойг ойлгосон байна. Түүний арми хол тасарсан, тусламж ирэх боломж бараг үгүй болсон байлаа.
Байдэн уулын бүслэлт эхэлжээ.
Өдөр өнгөрөх тусам Хан цэргийн хүнс хомсдож, морьд туйлдаж, цэргүүдийн сэтгэл санаа доройтож эхлэв…
Хүннүгийн их шаньюй Мөдө хэдхэн жилийн өмнө тал нутгийн овог аймгуудыг нэгтгэн, Дунху болон бусад дайснуудаа бут цохиж, асар том эзэнт гүрнийг байгуулжээ. Түүний морин цэрэг хурдан шаламгай, сахилга баттай бөгөөд гэнэтийн довтолгоогоороо алдартай байсан юм.
Нөгөө талд Хан улсын анхны эзэн хаан Лю Бан буюу Гао-зу Хятадыг нэгтгэж чадсан ч умард хилийн аюул заналыг арилгахыг хүсэж байв. Тиймээс тэрээр асар том цэрэг хөдөлгөн Хүннүгийн эсрэг аян дайн эхлүүлжээ.
Эзэн хаан өөрөө армийнхаа тэргүүнд явж байлаа. Түүний зорилго бол Хүннүг нэг мөр дарах байсан юм. Хан улсын цэрэг тооны хувьд давамгай байсан ч тэд тал нутгийн дайны арга барилыг сайн мэддэггүй байв.
Мөдө шаньюй дайснаа шууд тулалдаанд угтан авахыг хүссэнгүй. Харин Хүннүгийн уламжлалт арга болох хуурч татах тактикийг ашиглахаар шийджээ. Тэрээр цэргүүддээ ухарч байгаа мэт дүр үзүүлэхийг тушаав.
Хан улсын арми ялалт ойрхон байна гэж бодон улам хойш давшсаар байлаа. Тэд Хүннүчүүдийг шахаж байна гэж итгэж байсан ч үнэндээ Мөдө шаньюйн тавьсан урхинд орж байв.
Удалгүй Лю Бан үндсэн хүчнээсээ тасарч, цөөн хамгаалагчтайгаар Пинчэн хотын ойролцоох Байдэн ууланд хүрч иржээ. Энэ мөчийг Мөдө шаньюй хүлээж байсан юм.
Гэнэт дөрвөн зүгээс Хүннүгийн морин цэрэг гарч ирэв.
Тоос шороо тэнгэрт бужигнаж, мянга мянган морьт дайчид уулын орой болон хөндийгөөр давхин ирж байлаа. Хүннүчүүд Хан улсын эзэн хааныг бүх талаас нь бүслэн авчээ.
Лю Бан анх удаа нөхцөл байдлын ноцтойг ойлгосон байна. Түүний арми хол тасарсан, тусламж ирэх боломж бараг үгүй болсон байлаа.
Байдэн уулын бүслэлт эхэлжээ.
Өдөр өнгөрөх тусам Хан цэргийн хүнс хомсдож, морьд туйлдаж, цэргүүдийн сэтгэл санаа доройтож эхлэв…
