ГУРВАН САЙХАН ЭГЧ ДҮҮСТЭЙ ХОНОСОН ЭРЧҮҮД ЯАГААД ҮҮР ЦАЙХААС ӨМНӨ ЗУГТДАГ БАЙСАН БЭ

Баянмөнхийнх гэдэг айл сумын төвөөс зайдуу, голын эх рүү өгссөн намхан дэнж дээр нутагладаг, хүмүүс нь ажилсаг, айл саахалтынхаа дунд нэр сайтай өнөр айл байжээ. Тэднийх Ганчимэг, Ганцэцэг, Ганжаргал гэсэн хоорондоо хоёр хоёр насны зөрүүтэй гурван охинтой бөгөөд охид багаасаа л царай зүс, бие хаагаараа хүмүүсийн хараа булаадаг байсан гэдэг.

Отгон Ганжаргалыг арван зургаа, том Ганчимэгийг хорь шүргэх үед Баянмөнхийн гадаа морь, мотоцикл, хааяа бүр хотын дугаартай машин зэрэгцэн зогсох нь ердийн үзэгдэл болжээ. Холын хүн харвал найр болж байна уу гэмээр, харин нутгийнхан бол “Баянмөнхийн гурван охины араас бас л хэдэн амьтан иржээ” гээд нэг их гайхахаа больсон байв.

Гурван охин дундаас Ганчимэг нь нуруулаг, махлагдуу мөртлөө бэлхүүс нарийхан, дуу цөөтэй ч хүн рүү нэг харвал удаан мартагдахааргүй харцтай бүсгүй байлаа. Ганцэцэгийн царай эгч, дүү хоёроосоо даруухан боловч ааш зан зөөлөн, хүнтэй эвтэй, инээхдээ нүд нь түрүүлж инээдэг учраас нутгийн хөгшчүүл “энэ л хамгийн сайн эзэгтэй болно” гэдэг байжээ. Харин Ганжаргал гурвынхаа хамгийн содон царайтай нь, үс гэзэг өтгөн, хөдөлгөөн түргэн, хэл ам ч цовоо тул ирсэн залуусын ихэнх нь эхлээд түүн рүү л нүд унагадаг байсан гэнэ. Гэвч сонин нь, охидын араас олон хүн эргэлддэг атлаа хэн нь ч удаан тогтдоггүй, бүр зарим нь ганц хоёрхон удаа ирээд ахиж үзэгддэггүй байв.

Нэг хэсэгтээ сумын заан Хүрлээ Ганчимэгийн араас ухаан алдатлаа гүйжээ. Тэр Баянмөнхийнд очих бүрдээ сайхан дээл өмсөж, мориныхоо дэлийг самнаж, хааяа архи боорцог барьсаар буудаг байсан тул нутгийнхан “энэ хоёрын найр холгүй бололтой” гэж ярьж эхэлсэн байна. Баянмөнх ч дотроо дургүй байсангүй, “хүн муутай хүүхэд биш, ажилтай, айлтай айл шиг айлд өгвөл яах вэ” гэж Хандтай хэд хэд ярилцжээ. Гэтэл нэг шөнө голын эхэнд Хүрлээ Ганчимэгтэй уулзсанаас хойш бүх юм гэнэт тасарсан юм.

Тэр шөнөөс хэд хоногийн дараа Хүрлээ сумын төвөөс ч алга болж, удахгүй хот орсон гэсэн сураг гарчээ. Хэн нэг нь Ганчимэгтэй яагаад суугаагүйг нь асуухаар нүүр нь барайж, “надаас тэрийг битгий асуу, ярих юм биш” гээд яриаг тасалдаг болсон байна. Нэг удаа хэдэн залуу зориуд шоолоод “заан хүн байж айчихсан юм уу, эсвэл Ганчимэг чамайг голчихов уу” гэхэд Хүрлээгийн гар дахь аяга хүртэл үл мэдэг салганасан гэдэг. Тэр ердөө “та нар мэдэхгүй ээ, тэр шөнө надад одоо хүртэл зүүдлэгддэг” гэж хэлээд босож явжээ.

Үүнээс хойш хэдэн жил өнгөрсөн ч гурван охины нэг нь ч айл гэр болсонгүй. Баянмөнх, Ханд хоёр эхэндээ “сайн хүн таарахгүй л байгаа биз” гэж тоодоггүй байсан ч охидын нас явж эхлэхэд сэтгэл нь зовних болжээ. Гайхалтай нь охид өөрсдөө хүнээс дөлдөггүй, бүр хааяа ирсэн залуутай наргиж, цай аягалж, мориных нь ногт барьж өгөөд инээлдэнэ, гэтэл тэр залуу дараагийн удаа ирэхгүй. Ханд нэг орой тогоо нэрж суухдаа “та гурав чинь хүнээс юу нуугаад байдаг юм бэ, хаалга хатавч сахиад өтөлцгөөх нь үү” гэж уурлахад охид бие бие рүүгээ хараад инээлдсэнээс өөр хариу өгөөгүй гэдэг.

Тэр үед Баянмөнхийн нутагт алтны жижиг орд илэрч, хэдхэн сарын дотор 21 аймгаас ирсэн гэхээр…